De beste plek om je verzameling te bewaren: temperatuur, vocht, licht en veiligheid

Een verzameling gaat zelden in één keer kapot. Meestal gaat het langzaam: een album op zolder dat elke zomer warm en elke winter vochtig wordt, zilver dat in een kartonnen doos zwart wordt, biljetten waarvan de kleuren in een zonnige kamer vervagen. Met de juiste plek voorkom je dat. Dat hoeft niet duur te zijn.

De vier vijanden: vocht, schommelingen, licht en lucht

Vocht

Vocht is het grootste gevaar. Bij papier (biljetten en postzegels) geeft het schimmel, bruine vlekjes en golvend papier. Bij metaal versnelt het oxidatie: zilver en koper verkleuren sneller en bij ijzer en staal ontstaat roest. Een matige, stabiele luchtvochtigheid is ideaal. Musea houden voor gemengde collecties vaak ongeveer 40 tot 50 procent aan. Voor alleen metaal mag het iets droger zijn, maar papier wordt broos als het te droog is.

Schommelingen

Grote verschillen in temperatuur zijn schadelijker dan een iets te warme of te koude plek. Als het afkoelt, kan vocht condenseren, ook in een capsule of hoesje. Een stabiele kamertemperatuur is daarom beter dan een plek die in de zomer heet en in de winter koud is.

Licht

Zonlicht en uv laten inkt en kleuren vervagen en maken papier broos. Ook metaal kan onder sterk licht sneller verkleuren. Donker bewaren is het beste. Wil je iets laten zien, gebruik dan glas dat uv tegenhoudt en zet het niet in direct zonlicht.

Lucht en materialen

Sommige materialen geven stoffen af die je verzameling aantasten:

• Zacht pvc (oude hoesjes en albums) geeft weekmakers af. Op munten geeft dat een groen, kleverig laagje en op papier vlekken.
• Rubber, wol, vilt van lage kwaliteit en gewoon karton bevatten vaak zwavel, en daardoor wordt zilver snel zwart.
• Eikenhout en sommige spaanplaat geven zure dampen af die metaal aantasten.
• Verse verf, schoonmaakmiddelen en lijm in dezelfde kast zijn ook af te raden.

Heb je een oud album geërfd, controleer het dan. Vergeelde, zachte of plakkerige bladen zijn een teken dat het tijd is om over te stappen op nieuwe materialen.

Waar in huis?

• Goed: een kast in een woon- of slaapkamer, aan een binnenmuur, uit de zon en weg van de verwarming.
• Niet goed: zolder, kelder, garage, schuur, keuken en badkamer. Daar schommelen temperatuur en vocht het meest.
• Ook niet goed: tegen een buitenmuur (koud en soms vochtig), in de vensterbank of boven een radiator.

Zet een hygrometer in de kast als je wilt weten hoe het met de luchtvochtigheid staat. Leg silicagel in gesloten dozen. Voor zilver zijn er ook anti-aanslagstrips die zwavel uit de lucht opnemen. Leg die in de doos, niet tegen de munten aan.

Tip: Geef in AgAurium elk item een bewaarplaats, zoals ‘kluis’ of ‘album 2’. Dan weet jij, en later ook je nabestaanden, altijd waar alles ligt. Probeer AgAurium gratis →

Veiligheid: kluis, bankkluis of verspreid?

Een verzameling met edelmetaal is ook aantrekkelijk voor inbrekers. Bedenk wat bij jou past:

• Een kluis thuis. Kies een kluis die aan de muur of vloer wordt vastgezet, met een erkend inbraakcertificaat. Een losse kluis kan een inbreker gewoon meenemen. Een brandwerende kluis beschermt papier tegen hitte, maar niet elke brandkluis is ook inbraakwerend.
• Een bankkluis. Veilig en vaak goed geklimatiseerd, maar je kunt er niet altijd bij en het aanbod van bankkluizen neemt af. Controleer ook wat je verzekering dekt voor spullen in een bankkluis.
• Verspreiden. Sommige verzamelaars bewaren een deel thuis en een deel elders. Zo is niet alles in één keer weg.
• Praat er niet te veel over. Hoe minder mensen weten dat je een waardevolle verzameling hebt, hoe beter. Let ook op wat je deelt op sociale media.

Let op: in een kluis ontstaat soms een eigen klimaat. Vooral in een brandwerende kluis kan het vochtig worden, omdat de isolatie vocht bevat. Leg er silicagel in en controleer af en toe.

Checklist

• Een stabiele kamertemperatuur, uit de zon en weg van de verwarming
• Matige luchtvochtigheid, met silicagel in gesloten dozen
• Geen zolder, kelder of garage
• Geen pvc, rubber, gewoon karton of eikenhout direct bij de verzameling
• Elk item in een eigen, geschikte verpakking (zie Capsules, seals, slabs en hoesjes uitgelegd)
• Een vastgezette, inbraakwerende kluis voor edelmetaal, of een bankkluis
• Een actueel overzicht van wat waar ligt

Weten wat waar ligt, met AgAurium

Dat laatste punt wordt vaak vergeten. Wie zijn verzameling over een kluis, een paar albums en een bankkluis verdeelt, weet na een tijdje niet meer precies wat waar ligt. In AgAurium geef je elk item een bewaarplaats, bijvoorbeeld “kluis thuis”, “album 2” of “bankkluis”. Je zoekt erop en je kunt in één keer de bewaarplaats van een hele groep items aanpassen via Bulkbewerkingen.

Met meerdere verzamelingen houd je bijvoorbeeld “thuis” en “bankkluis” uit elkaar, en je kunt per verzameling een overzicht afdrukken. De bewaarplaats is alleen voor jou zichtbaar en wordt nooit gedeeld, ook niet als je een verzameling met iemand deelt. Zo hoeven je kijkers niet te weten waar je spullen liggen.

AgAurium is gratis en zonder advertenties. Vind je het nuttig? Met een donatie help je het gratis te houden.