Stempels op goud en zilver: zo lees je gehalte, keurteken, meesterteken en jaarletter

Draai een ring om of kijk naar de sluiting van een ketting en je ziet vaak een paar piepkleine tekens. Een getal, een letter, soms een figuurtje. Samen vertellen ze uit welk metaal het sieraad bestaat, wie ervoor verantwoordelijk is en of het officieel is gekeurd. In dit artikel lees je hoe je ze leest.

Neem een loep van 10x en goed licht. Stempels zitten meestal aan de binnenkant van een ring, op of naast de sluiting van een ketting, op het oog van een hanger of aan de achterkant van een broche.

1. De gehaltestempel: hoeveel edelmetaal zit erin?

Het belangrijkste getal is het gehalte, in duizendsten. 585 betekent dat 585 van de 1000 delen goud zijn, dus 58,5 procent. De rest is een ander metaal, zoals zilver of koper.

Metaal	Gangbare gehaltes	Ook geschreven als
Goud	333, 375, 585, 750, 916, 999	8K, 9K, 14K, 18K, 22K, 24K; Au585, Au750
Zilver	800, 835, 925, 958, 999	Ag925, Sterling (925)
Platina	850, 900, 950, 999	Pt950, Plat
Palladium	500, 950, 999	Pd950

Een paar dingen om te weten:

• 14 karaat is precies 583,3, maar de stempel zegt bijna altijd 585. Op oudere of buitenlandse sieraden zie je soms 583.
• K of kt staat voor karaat, het gehalte van goud in 24 delen. Meer over de omrekening lees je in Fijngewicht, gehalte en karaat.
• Au, Ag, Pt en Pd zijn de scheikundige afkortingen van goud, zilver, platina en palladium.
• Een stempel kan geslagen of gelaserd zijn. Bij moderne ringen staat de tekst vaak heel strak met een laser aan de binnenkant, zoals op de ring hieronder.

2. Welke stempels zijn in Nederland verplicht?

Nederland heeft een verplichte keuring. Sinds 1 juli 2020 geldt de Waarborgwet 2019. Een winkel mag gouden, zilveren en platina voorwerpen pas verkopen als ze zijn gekeurd door een erkende waarborginstelling. Dat zijn WaarborgHolland en Edelmetaal Waarborg Nederland. Toezicht is in handen van de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI).

Geen keurplicht geldt voor lichte voorwerpen: goud onder 1 gram, zilver onder 8 gram en platina onder 0,5 gram. Ook voor munten die niet als sieraad worden verkocht geldt geen keurplicht. Voor palladium is keuren vrijwillig.

De wettelijke minimumgehaltes zijn in Nederland: goud 585, zilver 800 en platina 850. Een ring van 375 goud, zoals op de foto hierboven, haalt dat minimum niet. Zulke sieraden kom je vooral tegen uit landen als Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, waar 9 karaat (375) en 8 karaat (333) gewoon zijn.

Op een Nederlands gekeurd sieraad kun je deze tekens vinden:

Teken	Wat het zegt	Wie zet het
Verantwoordelijkheidsteken	Wie verantwoordelijk is voor het sieraad, de maker of de importeur. Minstens twee letters, geregistreerd bij de waarborginstelling. Vroeger heette dit het meesterteken.	Aangevraagd door de maker of importeur
Gehalteteken	Het gehalte, zoals 585 of 925	De waarborginstelling
Keurteken	Dat het sieraad is gekeurd en goedgekeurd	De waarborginstelling
Jaarletter	Het jaar van keuren. Tegenwoordig op verzoek.	De waarborginstelling

Welk figuurtje bij welk metaal en gehalte hoort, staat op de keurtekenplaat. Een winkel die edelmetaal verkoopt, moet die plaat zichtbaar ophangen. Je vindt hem ook via de Rijksoverheid.

Een voorbeeld: deze verlovingsring

Deze verlovingsring van 14 karaat goud, van het Nederlandse merk Excellent Jewelry, is in 2026 in Nederland gekeurd. Links staan de tekens van de maker, rechts die van de Nederlandse keuring. Een jaarletter staat er niet op: die is tegenwoordig alleen op verzoek. Van links naar rechts:

• 585: het gehalte, 585 duizendsten goud, gezet door de maker.
• Een klein cocktailglas: dit hoort niet bij de Nederlandse keurtekens. Waarschijnlijk is het het teken van de maker.
• PD+ in een rechthoek: waarschijnlijk het verantwoordelijkheidsteken van de maker of importeur: letters met een figuurtje in een omlijsting, direct naast het keurteken. Pd is ook het scheikundige teken voor palladium, dat in witgoud wordt gebruikt. Een verwijzing naar het palladium in de witgouden kop is dus niet uitgesloten, maar dan verwacht je meestal ook een getal, zoals Pd950.
• Een eikenblad met 585: het keurteken van de waarborginstelling voor goud van 585.

Waarom een kop van witgoud? De ring is van geelgoud, maar de kop met de diamant is van witgoud. Zo’n ring in twee kleuren heet bicolor, en dat heeft een reden. Een diamant werkt als een prisma: hij vangt het licht van alles om zich heen, ook van zijn eigen zetting. Gele pootjes geven de steen een warme, gelige gloed. Witte pootjes vallen weg tegen de steen, waardoor die witter en helderder lijkt, en vaak ook iets groter. Witgoud is goud dat gemengd is met witte metalen, zoals palladium of zilver. Meestal krijgt het nog een dun laagje rodium voor een heldere witte glans. Dat laagje slijt in de loop der jaren, maar een juwelier kan het opnieuw aanbrengen.

Koop je een tweedehands sieraad zonder Nederlandse keuring, dan laat de winkel het vaak alsnog keuren. Zo’n sieraad krijgt dan alleen een keurteken, zonder verantwoordelijkheidsteken of jaarletter. Dat is normaal.

3. Het internationale weegschaaltje

Op veel sieraden staat een klein weegschaaltje met een getal ernaast. Dat is het gemeenschappelijk controleteken (Common Control Mark, CCM) van het Verdrag van Wenen over het waarmerken van edelmetaal. De omlijsting laat zien om welk metaal het gaat, het getal is het gehalte. Landen die bij het verdrag zijn aangesloten, erkennen elkaars teken. Nederland is sinds 1999 lid, net als onder andere het Verenigd Koninkrijk, Oostenrijk, Zwitserland, Ierland en de Scandinavische landen. Duitsland is geen lid.

Het weegschaaltje staat altijd samen met het teken van de keurende instelling en een verantwoordelijkheidsteken.

4. Oude Nederlandse stempels

Bij geërfd of antiek zilver en goud kom je oudere tekens tegen. Een paar die vaak voorkomen:

• Een leeuwtje met een cijfer. Het klassieke Nederlandse zilverteken. Het cijfer geeft de gehalteklasse aan. Sinds 1953 staat een 1 voor 925 en een 2 voor 835. Bij zilver van vóór 1953 hoorden andere gehaltes bij die cijfers.
• Een Minervakopje met een letter in de helm. De letter verwijst naar het waarborgkantoor dat het stuk heeft gekeurd.
• Een jaarletter. Sinds 1814 hebben Nederlandse stukken een jaarletter, waarmee je vaak precies kunt zeggen in welk jaar iets is gekeurd.
• Een bijltje. Dit teken kreeg oud zilver dat tussen 1853 en 1927 opnieuw op de markt kwam.

Voor een precieze datering gebruik je een overzicht van Nederlandse jaarletters, of je vraagt het een taxateur.

Tip: Gebruik in AgAurium een van de twee foto’s voor een close-up van de stempel, en zet wat je ziet in de notities, bijvoorbeeld “585, keurteken, meesterteken AB”. Dan hoef je het sieraad later niet opnieuw onder de loep te leggen. Probeer AgAurium gratis →

5. Andere landen in het kort

• Verenigd Koninkrijk: keuren is verplicht. Een Britse keuring bestaat uit een meesterteken, het gehalte in een omlijsting die het metaal aangeeft, en het teken van een van de vier assay offices: een luipaardkop (Londen), anker (Birmingham), roos (Sheffield) of kasteel (Edinburgh). Een jaarletter is sinds 1999 vrijwillig.
• Duitsland: er is geen verplichte keuring. De maker of verkoper zet het gehalte er zelf op, in duizendsten, en is verantwoordelijk voor de juistheid. Op Duits zilver van na 1888 zie je soms een halve maan met een kroon.

6. Stempels die op een laagje wijzen

Sommige stempels betekenen juist dat er weinig edelmetaal in zit. Dan gaat het om een dun laagje goud of zilver over een ander metaal. Zo’n sieraad mag in Nederland niet als goud of zilver worden verkocht.

Stempel	Betekenis
GP (gold plated), GE	Verguld: een heel dun laagje goud, vaak via elektrolyse
HGE (heavy gold electroplate)	Iets dikker verguld, maar nog steeds een laagje
GF (gold filled), RGP (rolled gold plate)	Een dikkere laag goud die op een ander metaal is gewalst
Doublé, plaqué	Oudere Europese termen voor een gewalste of opgebrachte goudlaag
Vermeil	Zilver met een laagje goud
EP, EPNS	Verzilverd, vaak op nieuwzilver
Alpaca, nieuwzilver	Een legering van koper, nikkel en zink, zonder zilver

Zie je een gehaltegetal samen met een van deze letters, zoals “14K GF” of “18K GP”, dan zegt het getal iets over het laagje en niet over het hele sieraad.

7. Is een stempel een garantie?

Niet altijd. Een officieel keurteken van een onafhankelijke waarborginstelling is een sterke aanwijzing. Een losse 925 of 585, zonder ander teken, is dat niet: iedereen kan zo’n getal in een stuk metaal slaan. Er zijn sieraden in omloop met een nepstempel. Twijfel je, laat het sieraad dan testen. Hoe dat werkt, lees je in Echt of nep: goud en zilver controleren.

Stempels vastleggen in AgAurium

Een stempel lees je één keer goed, daarna wil je het niet steeds opnieuw hoeven doen. In AgAurium vul je per sieraad het materiaal en het gehalte in, of bij goud het karaat. Een gangbaar karaat, zoals 14 of 18, rekent AgAurium om naar de stempelwaarde (585 of 750). Zet in de notities wat je verder ziet, zoals het verantwoordelijkheidsteken, het keurteken en de jaarletter. Een close-up van de stempel kun je als tweede foto bewaren. Staat er een gravure in, zoals een naam of een datum, zet die tekst dan ook in de notities. Raakt het sieraad kwijt of wordt het gestolen, dan kun je de politie en je verzekeraar precies vertellen hoe het eruitziet en waaraan ze het herkennen. Dat is handig voor de verzekering, bij verkoop en voor je erfgenamen.

AgAurium is gratis en zonder advertenties. Vind je het nuttig? Met een donatie help je het gratis te houden.